Zijn we klaar voor Europa?
Waar staan we met EU Core, IPS en FHIR® in Nederland? Deze blog toont de knelpunten en geeft concrete stappen om je voor te bereiden op EHDS in 2029.
Door Jorn Duwel, Interoperability Expert bij Interoplab
In juni 2025 bereikten de Europese FHIR® Implementation Guides de status “Standard for Trial Use”. Dat klinkt als goed nieuws — en dat is het ook. Maar het roept meteen de vraag op: zijn we in Nederland eigenlijk klaar voor wat er op ons afkomt?
EHDS: wat staat er te gebeuren?
De European Health Data Space (EHDS) verplicht lidstaten per 2029 om burgers toegang te geven tot hun eigen gezondheidsgegevens in een Europees interoperabel formaat. Dat raakt direct aan FHIR-implementaties, aan de zibs (Zorginformatiebouwstenen) die we in Nederland gebruiken, en aan de profielen die leveranciers nu bouwen.
De Europese specificaties zijn gelaagd opgebouwd:
- Logical Models — technologie-onafhankelijke functionele eisen
- EU Base profiles — FHIR-mapping van de Europese basisvereisten
- EU Core profiles — use-case-specifieke uitwerking
Deze aanpak lijkt op de Nederlandse aanpak met zibs, maar de uitwerking verschilt op kritieke punten.
Waar wringt de schoen?
Versieverschillen: De Europese specificaties werken met FHIR® R4 en R5. Nederland zit grotendeels nog op STU3, met R4-ontwikkeling die langzaam op gang komt. Dat betekent dat systemen die nu worden gebouwd mogelijk niet zonder aanpassingen aansluiten op de Europese eisen.
Profielverschillen: Voor dezelfde klinische informatie gebruiken de Nederlandse en Europese profielen andere extensiemechanismen. Een concreet voorbeeld: voor gecodeerde landenwaarden in een Patient-profiel gebruiken wij ext-CodeSpecification, terwijl de Europese standaard iso21090-SC-coding hanteert. Dat lijkt een detail, maar bij grensoverschrijdende data-uitwisseling kan dit leiden tot informatieverlies.
IPS-afhankelijkheid: De EU Core profiles zijn nu formeel afhankelijk van de International Patient Summary (IPS) via een imposeProfile-extensie. Wie niet IPS-conform implementeert, voldoet daarmee ook niet aan de EU Core.
Wat betekent dit in de praktijk?
De deadline van 2029 lijkt ver weg. Maar systemen die nu worden gebouwd, worden over vier jaar in productie verwacht te zijn. Als die systemen niet zijn ontworpen met de Europese eisen in het achterhoofd, is een grote revisieronde onvermijdelijk.
Interoplab ontwikkelt validatiecapabiliteiten tegen EPS- en IPS-specificaties via Conformancelab. Zo kunnen organisaties nu al de impact inschatten — zonder dat ze direct hoeven te implementeren. Dat geeft tijd om te sturen.
Concrete stappen
- Breng je huidige FHIR-profielen in kaart en vergelijk ze met de EU Base/Core profielen
- Inventariseer welke zib-versies je gebruikt en hoe die zich verhouden tot de Europese Logical Models
- Test je implementaties (of laat ze testen) tegen IPS-profielen — dit wordt de gemeenschappelijke basis
- Volg de ontwikkelingen rondom EHDS actief; de specificaties zijn nog volop in beweging
Vragen over hoe je organisatie zich voorbereidt op EHDS? Neem contact op →